Nauczyciel na umowie o dzieło?

Zgodnie z obowiązującą w Polsce Kartą Nauczyciela stosunek pracy z nauczycielem może zostać nawiązany albo na podstawie umowy o pracę, albo mianowania – przy czym stanowisku musi być adekwatne zarówno do jego kwalifikacji, jak i stopnia awansu zawodowego. Zważywszy na trudną sytuację nauczycieli na rynku pracy, coraz częściej pada pytanie o możliwość zawierania z nimi umów o dzieło.

Na początku należy zaznaczyć, iż Karta Nauczyciela nie przewiduje opcji polegającej na zawieraniu z nauczycielami umów cywilnoprawnych. Teoretycznie zatem coś takiego nie powinno mieć w praktyce miejsca. Jednakże przepisy pozostawiają otwartą furtkę umożliwiającą zawarcie umowy cywilnoprawnej z nauczycielem – oczywiście tylko wtedy, gdy zostaną spełnione odpowiednie warunki.

Istota umów cywilnoprawnych i umów o pracę

Trzeba sobie w tym momencie uświadomić istotę umów cywilnoprawnych – w tym umów o dzieło – oraz istotę umów o pracę. Generalnie rzecz biorąc, różnic w tym obszarze można wskazać sporo. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech umów cywilnoprawnych jest równorzędność podmiotów, a to oznacza, iż jedna strona umowy nie jest podporządkowana drugiej. W przypadku umów o pracę takie podporządkowanie z kolei zachodzi, ponieważ pracownik musi wykonywać określoną pracę w miejscu i czasie oznaczonym przez pracodawcę oraz pod jego kierownictwem. Tak więc tam, gdzie zachodzi stosunek podporządkowania i zależność, to jest to stosunek pracy.

Przedmiot umowy

Ponadto należy pamiętać, iż przedmiotem umowy o dzieło jest konkretne dzieło – może mieć ono charakter materialny bądź niematerialny, ale musi zostać oznaczone w umowie. Umowa o dzieło określana jest mianem umowy rezultatu. Musi ona zatem przewidywać wykonanie dzieła w postaci zaistnienia określonego efektu. W przypadku nauczycieli może to być np. przygotowanie prezentacji czy opracowanie materiałów szkoleniowych, ale nie samo prowadzenie zajęć etc. Istotną cechą dzieła wykonanego w ramach umowy o dzieło jest także możliwość sprawdzenia czy posiada ono fizyczne wady. Nie wolno też zapominać, iż jeżeli czynność jest wykonywana bez względu na to jaki rezultat przyniesie, to o umowie o dzieło nie ma tu mowy – w rachubę wchodzi wówczas umowa zlecenia.